FAS
"Glgelerin Gnele, Denizin Gkyz ile Birletii Yer"

Corafi olarak Avrupa ya yaknl ile kltrel adan dier Kuzey Afrika lkelerinden farkllk gsteren Fas Kuzeyinde Akdeniz batsnda Atlantik Okyanusu ile evrili esiz bir lke. Muhteem havas, bozulmam Akdeniz ve Okyanus sahilleri, verimli ovalar, ylboyunca zerinden kar eksilmeyen Atlas dalar ve yan bandaki l ile Fas Afrika'nn en ansl lkesidir Fas.

Fasn en nl ehri nl filmi ile hafzalarmza kaznan Kazablanka. Filmin kendisi kadar nl barn ve piyanosunu merkezdeki Hyatt otelinin ierisinde grmeniz mmkn.Atlas Okyanusunun hemen kysnda bulunan ehrin en nemli zellii de dnyann 2. byk camisini barndryor olmas. Ayn anda 120 bin kiinin namaz klabildii bu muhteem byklkteki camii deniz zerine dolgu yaplarak ina edilmi. Kazablankann her yerinden grlebilen camiinin yapm iin 900 milyon euro harcand syleniyor. Atlas okyonusu kysnda bulunan Kazablanka dnda Fas n hazineleri en iyi korunmu ortaa ehirleri olan Marakesh, Fes ve Meknes de gizli. Kokularn darya tat baharatlar,tahta oymaclar,binbir renk kumalarn satld dkkanlar, halclar, bakrclar Medina denilen eski ortaa ehirlerinde bizleri bekliyor. Tm bu dkkanlarn yer ald labirent benzeri dar sokakl arlarnda yolunuzu kaybetmeden gezimek nerede ise imkansz. yleki buraya turist getiren tm seyahat acentalar mterilerinin kaybolmasn nlemek iin grubu uzaktan takip eden gzlemciler altryorlar. arda grdnz her dkkanda sanki yzyllar ncesinden kalm bir hazineyi kefedeceksiniz hissi ile saatlerinizi geirebiliyorsunuz. Bu dkkanlarn banda ise zel ve forml gizli iksirleri ile her derde deva ilalar reten baharatlar geliyor. Tamamen bitkisel zel karmlar ile hazrlanan solsyonlar, bitkisel terapi losyonlar,masaj yalarn bu dkkanlarda bulmanz mmkn. Ayrca zel istek zerine hazrlanan bitkisel ilalarda buralarda bulanabiliyor. Fas da sadece al veri ve arlar dolamak iin tm bir haftanz ayrabilirsiniz. Fiyatlar olduka makul ve baka hi bir lkede bulamayacanz etkin eyalar mevcut. El ii ss ve dekorasyon eyalar bunlarn banda geliyor. Yinede bir hatrlatma yapmadan gemeyelim. Fas da pazarlk etmeden al veri yapmayn. Sylenen fiyatn yarsn teklif edin.

Kazablanka Sahili

Fas da diikat eken dier bir unsur insanlarn tercih ettikleri kyafetler. Cilbab yada cillabe denilen geleneksel elbise hem erkekler hemde kadnlar arasnda ok yaygn. Elbiselerinin zerine bir zt elbise yada i giysileri ile birlikte tek olarak giyilebilen bu geleneksel kyaferin her rengini bulmak mmkn. Pamuklu kumalar tercih edilerek yaplan cillabeyi zellikle erkeklerin kukuletalarn tkarak dolamas ilgin grntler oluturuyor. Fas da yemekler bizim damak tadmza ok yakn. Geleneksel yemekleri kuskus dedikleri ince irmikden hazrlanan pilavlar. Bunun iine bazen safran katyorlar. Her yemein yannda mutlaka kuskus tketiliyor. Dier ve ok nl yemekleri ise tanjine dedikleri et yemei. Bu yemekte ekzotik tatlar sunan deiik aromalar kullanyorlar. Fas da yemek konusunda en ufak bir zorluk ekmezsiniz. Yemekleri ok lezzetli ve ok eitli.fiyatlar ise inanlmaz ucuz. Fas a gittiinde mutlaka et yemeklerini deneyin. Etin tad dier baka lkelerde bulamayacanz kadar lezzetli. Benim tek haz etmediim konu ise yemei elleriyle yemeleriydi. atal bcak kullanm olduka zayf bir lke.

Fas, zamann durduu ortaa yllarnda kalm gibi. zellikle Medina denilen eski ehrin olduu yerler muhteem grnyor.

nl filmin de ismini ald; CASABLANCA ehri:

"Bir daha al Sam" bu szler size neyi hatrlatyor? Humphrey Bogart, Ingrid Bergmann oynad efsanevi film; Casablanca...

Casablancay sadece bu filmle geitirmek biraz hakszlk olur dorusu! Casablanca ehri bir filmle hatrlanmaktan, daha fazlasn hak ediyor. Fasn bu ehrinin dier ehirlerine gre daha modern bir grn vardr. Palmiye aalar okyanusun dalgal suyu kilometrelerce uzanan sahili ve harika kumsallaryla Fas'n dier ehirlerine nazaran farkl bir grnt sergilemektedir.

Hassan II Camii:

210 metre olan minaresiyle dnyann en uzun minareli camisi olma zelliine sahiptir. Bu camii denizin kenarna kurulmu olmasyla dikkat ekmektedir. Camiinin iine girmek yasak ancak, geni bir alanda olan bu camii bir yanda mavi okyanus, bir yanda camiinin etkileyici grnts ile Fasta grlmesi gereken yaplarn banda yer alyor.


Fransz mimar Michel Pinseau tarafndan tasarlanan ve Bouygues tarafndan ina edilen cami, Atlantik kysnda denizin doldurulmas ile elde edilen bir alan zerine ina edilmitir.


Ayn anda 25.000 kiinin cami iinde 80.000 kiinin avluda namaz klmasna olanak verecek derecede geni olan caminin minaresi, 210 metrelik uzunluu ile dnyann en uzun minaresidir. Camiyi turist gruplar cret karl gezebiliyor.

Eski ehir Medina:

Medinaya giri iin bir ok kap vardr. Bu kaplardan ieri girdiinizde kendinizi darack sokaklarda bulabilirsiniz, krmz yksek duvarlarla kapldr bu koca alan, bu dar sokaklarda yeni yerler kefedebilir, burada bulunan kk dkkanlardan alveri yapabilirsiniz. Ancak dar sokaklarda yrrken yannzdan geen at ve eeklere yol vermek zorunda kalabilirsiniz!

Medinada 300 hektarlk bir ar bulunmaktadr bu arnn iinde atlyeler frnlar bulunur. Bu arnn en byk zelliklerinden biri ise, dnyaca nl Fes Porselenlerinin atlyelerinin burada bulunuyor olmasdr. Bir avu amurdan, gzel bir sanat eserine dnen porselenleri grmek isterseniz Medina tam size gre bir yer.

Kairouan Cami:

Bu camii 15 bin kii kapasiteli bir ibadethanedir. Bu camiye Mslman olmayanlarn girmesi yasaktr. Buras Feste dikkat ekici yaplardan bir tanesidir.

Essaouirada saysz aktiviteye katlabilirsiniz

Fas'n her ehrinde, eski ve yeni ehir diye bir ayrm var. Eski ehir, byleyici yaplar, camiiler, saraylar dar sokaklar ve bu dar sokaklarda bulunan kk atlyelerden lkenin nemli yaplarn oluturuyor. Yeni ehir ise, daha ok modern oteller yksek binalar lks kafelerden meydana geliyor.

Fasn Atlas Okyanusu kylarnda olan bu kentinde, bir yanda Fas kltrnn gelenek ve greneklerini yaayabilir, bir yanda ise dalgal okyanusun keyfini karabilirsiniz, beyaz kpklerin arasnda srf yapabilir i ehirde beyaz ve maviden oluan yaplar inceleyebilir, d ehirde bulunan modern yaplar gezebilir, zel tasarml kafelerinde nane ay ierek keyfi yapabilirsiniz.

FAS'n Kalbi: MARAKESH

1062 ylnda Almoravide hanedanlnn bakenti olarak kurulmu olan bu ehirde zaman gerekten durmu gibi.Muhteem gzellikler sunan bu kzl ortaa ehri Almoravide hanedanlnn bakenti olma zelliini 12.yy kadar devam ettirmi. Bu Markeh e bir ok zellikler kazandrm. ehri byk bir ticaret merkezi yaparken beraberinde bir ok binalar, muhteem baheler ve antlar yaplm. Bu gne kadar ulaan antlarn banda Marakeh in sembol olan 67 metrelik grkemli minaresi ile Kutubiye Camiisi gelmektedir. Camii 800 yldr dimdik ayaktadr.ehirde mutlaka grlmesi gereken yerleri Menara Baheleri, Palmiye koruluu, Ahmat El Mansur tarfndan 1602 de yaptrlan El Badi Saray ve tabiki Jamaa El Fnaa Meydandr.

Jemaa El Fnaa Meydan (Kyamet Meydan):

Fasn kalbi Marakesh, Marakesh'in kalbi ise Jemaa El Fnaa meydandr. Meydan fal bakclarnn, ylan oynatclarnn, geleneksel dansclarn, zehirli akrepler ile gsteri yapanlarn, hikaye anlatclarnn bulunduu byk bir panayr alandr. Meydanda saatlerin nasl getiinin farkna varamyorsunuz. Her biri ayr sahne gztericiler adeta sizi bylyor. evresi restoranlar ile evrili meydanda akam saatleri kmeye balaynca dekor deiiyor. Kk kamyonetler,at arabalar, demir ayakl masalar meydann byk bir blmn doldurmaya balyor. Akam saatlerinde ak hava restoranlarnda birbirinden lezzetli Fas yemeklerini tadabiliyorsunuz.Yemeklerin hepsi birbirinden lezzetli en zoru ise aralarnda seim yapmak. llerde develerle birlikte yapacanz gezintiden sonra, modernizmin ortasnda bir yandan da tarihin ilendii yaplarda gezerken kendinizi bambaka hissedeceksiniz. l ikliminin etkisinde olan Fasta yazn 40 dereceyi bulan scaklklar yaanyor.

lke isminin kendi dilindeki anlam "El-Magrip" yani en batdaki yer anlamna gelse de dier Avrupa lkeleri buray "Mslman" anlamndaki 'Morocco' ya da 'Maroc'isimleriyle anmay semilerdir. Bizim dilimizdeki Fas ismi ise fes takma kltryle ilk orada karlamamzdan dolaydr. Nfusunun yarsndan fazlasn Araplar oluturur. Blgenin yerlileri ise Berberilerdir. Fas krallkla ynetilen bir lkedir. Bat yanls bir ynetim ile ynetildiinden slami kurallardan uzak bir ekilde ynetilirler. Hkmet tarafndan seilen Kral lkede geni yetkilere sahip olmu olur. Fasn gelir kaynaklarnn byk bir blm turizmden karlanyor.

Jemaa El Fnaa Meydan

Akama doru bu hareketlilie yemek stantlarnn da eklenmesiyle ziyaretilerine esiz grntler sunan meydan, hem Marake yemeklerini tadabilmek, hem de keyifli vakit geirebilmek iin olduka uygun ortam sunuyor. ller Meydan olarak ifade edilen meydann Unesco tarafndan korunma altna alnan ilk meydan olmas, Marake ierisinde turistik yerlerin banda kabul edilmesi iin son derece yeterli bir sebep.

Marakein olduka eski bir tarihi var. 1062 ylnda Almoravide hanedanlnn bakenti olarak kurulmu, hanedanln bakenti olmasyla olduka g kazanm ve zamanla nemli bir ticaret kenti olmaya balam. O dnemden bu yana ticaret kenti olmasndan dolay, kente fazlasyla bina ve tarihi eserler yaplm. Marake, Atlas Dalarnn eteklerinde bulunuyor. Grkemli tarihi, gzellii, birazck grlts ve kocaman bir ehir olmas sizi eminizki ok etkileyecek. Marakete yapacak aktiviteler hi bitmeyecek ve seyahatinizden dnerken bile gezilecek yerlerden daha gitmediim nereleri var acaba diye iinizden geireceksiniz. ehre Kzl ismini veren tm binalarn krmz ve kremit renginde olmasdr.

Bu meydan Marakein kalbi gibidir ve buras iin Fasta gezilebilecek ilk yer denilebilir. Tam anlamyla Fas kltrn yaamak istiyorsanz, bu meydanda uzun saatlerinizi geirebilirsiniz. Gece baka gndz bambaka olan bu meydanda, farkl bir dnyayla karlamaya hazr olun. Bir yanda ylan gsterileri, bir yanda bycler, bir yanda hikaye anlatanlar, bir yanda incik boncuk tezgahlar, kilimler ve renkli kyafetleriyle Fasl insanlar.

The Souk (Geleneksel ar):

Buras biraz kark bir dzene sahip olan bir ardr. Labirent gibi olan sokaklarnda kaybolabilirsiniz. Zira ben bir adaptr almak istedim ve cidden kayboldum. Geleneksel arda, deri eyalar kumalar kilimler gm objeler gibi aradnz her trl eyay burada bulabilmeniz mmkn. Bu arda satn almak istediiniz bir rn iin, "biraz dolaaym dnte satn alrm" diye bir dnceye kaplmayn. nk bu arda bir kere grdnz bir dkkan bir daha bulma olaslnz biraz az dorusu!

Kutubiye Camii:

Bu camii Marakein sembol olarak grlmektedir. 19. yzylda ina edilmi olan bu yap, Marake'te grlmeye deer yaplar arsnda yer alyor. 1147 ylnda ortaya karlm olan camide tm Fas mimari zellikleri ile slami motifleri grmeniz mmkn. 1199 ylnda Mekke ile daha doru bir biimde hizalanabilmesi iin yeniden ina edilen cami, ehirde gznze en kolay arpacak mimari elerin banda geliyor. 77 metrelik minaresi ehirdeki en yksek yap olarak dikkatleri zerine ekerken, ehirde kaybolan turistlere yol gstermesi asndan olduka faydal olduu syleniyor. Geni i hacmi sayesinde, binlerce Mslmann ayn anda ibadet etmesine olanak salayan cami, akam yrylerinde de ziyaret edilebilir.


Mimar Abu Yusuf Yaqub al-Mansur olan bu camiinin ihtiaml grntsn fotoraflarmdan grebilirsiniz. Koutoubia Camii Marake'in byk camiidir.

Sahra lnde develerle gezintiye kn

"Timbuktu 52 gn" greceiniz bu levhann anlam eski zamanlarda bedevilerin bu l 52 gnde getiklerini ifade etmektedir. Evet Fastasnz ve burann tam anlamyla her eyini anlamak iin usuz bucaksz llerinde develerin srtnda kafanzda byk apkalar ya da daha mistik bir hava iin Fasllarn giydii pelerinleri giyerek, adrlarda konaklayabilir, gece l souunda kumlarn zerinden gkyzn ve yldzlar seyredebilirsiniz.

Ancak lde dikkat etmeniz gereken baz unsurlar var. ncelikle bol bol su tketmeye aln, ince ve pamuklu kyafetler giyin, ve yannza mutlaka ok iyi bir harita aln.

Fasta acl yemeklere dikkat!

Fasn mutfa iin sylenebilecek olan ilk ey, yemeklerinde ac ve baharat kullandklar olacaktr. Aslnda Fas'n yemek kltrn ok yadrgayacanz sylenemez. Fas mutfa; Fransz spanyol ve talyanlarn yemeklerinden etkilenmitir. Ancak en ok Dou yemeklerinin tad sezinlenmektedir.

Fas'ta deniz rnlerini de unutmamak gerekir. Essaqurada bulunan limanda balk yemenin keyfini doyasya yaayabilirsiniz.

Bu arada olurda Fas'n acl ve baharatl yemeklerini beenmezseniz, unu unutmayn! Fas'n her ehri ikiye ayrlmtr. Bir blm geleneklerine bal, dier blm ise modern bir ehirdir. Fas'n modern ehirlerinde aradnz her tarzda yemei bulmanz mmkndr.

Jardin Majorelle Baheleri

Fasta alveri; byl bir kelime gibidir...

ster Marakete olun, ister Casablancada hangi ehirde olursanz olun. Alveri kelimesi ayn anlama gelmektedir. Fas'ta alveri; renktir, elencelidir, bydr, garip bir sihirdir... siz bir ey satn almak istemeseniz de, farkna bile varmadan bir ok ey satn alm bulursunuz kendinizi. Renkli, l l, parl parl alveri dnyasnda kopartamazsnz kendinizi.

Fasta alveri sokaklarda yaanr. Sokak tezgahlarnda, sokaklarn aralarna kurulan atlyelerde, kk dkkanlarda... Fastan alabileceiniz eylerin banda ise; kyafet ve kumalar gelecektir. ncelikle uzun pelerinlerden mutlaka almalsnz. sterseniz Fas'n yaam tarzna, ayak uydurmak iin ilk gittiiniz gn bu pelerinlerden satn alp btn Fas geziniz boyunca, bu pelerinlerle gezersiniz, isterseniz de evinize dnte kendinize ve sevdiklerinize gzel birer hediye olmas iin satn alabilirsiniz. Fas'ta alveri, tabii ki de sadece pelerinden olumuyor. zellikle Fes Porselenleri, anak mlek, tak, gm objeler, kilim dokuma hallar, earp gibi bir ok rn alveri listenizde banda yer alacaktr. Hatta Fasta alveri olayn abartp, ylan bile satn alabilirsiniz. Ancak, bunu gmrkten kartrken ne gibi sorunlarla karlarsnz dorusu bilinmez!

Fas'ta alveri yapmak iin belli bir merkez verilemez. Her ehrin mutlaka, alveri yapmak iin byk bir ars vardr. Marake'te The Souk, Fes'te Medina'nn iinde bulunan arlar bunlardan sadece bir kadr. Ayrca, Fas'ta geleneksel arlarn haricinde, modern ehir diye adlandrlan blgelerde lks maazalar bulmanz mmkn.

Gueliz Route

Ulam:

Fasta ehirler aras en keyifli yolculuk trenlerle oluyor, hem keyifli hem de rahat bir yolculuk yapyorsunuz. Ancak karayolu ulam, ok daha keyifli geebilir. Fas'ta ehirler aras yolculuk iin karayolunu seerseniz yollarda grebileceiniz manzara sizi etkileyecektir. Karayollar dzenli ve rahattr, bunun yannda bir de Fas'n manzaras ve ektiiniz fotoraflar da cabas olacaktr.

Fasta ehir ii ulamda ise, taksi yada ara kiralayabilirsiniz, biz ara kiraladk ve ofr bize hem rehberlik etti hemde aracmz kulland, ancak Fasta her konuda, zellikle taksi ve araba kiralama konusunda sk bir pazarlk yapmanz gerekmektedir.

Keyif aldığınızı umuyor, bir diğer blog yazımda görüşmek dileğiyle hoşçakalın diyorum.